भारत सरकारने 1 ऑक्टोबर 2026 पासून डिझेल आणि Aviation
Turbine Fuel (ATF) च्या निर्यातीवरील Windfall Tax कमी करण्याचा
निर्णय घेतला आहे. या निर्णयामुळे पेट्रोलियम
उत्पादनांची निर्यात करणाऱ्या कंपन्यांवरील कराचा भार काही प्रमाणात कमी होणार
आहे.
डिझेल आणि ATF वरील करात किती कपात?
नवीन दरांनुसार, डिझेल निर्यातीवरील कर ₹20 वरून ₹16 प्रति लिटर करण्यात आला आहे. तर ATF म्हणजेच विमान इंधनावरील कर ₹15 वरून ₹10.50 प्रति लिटर करण्यात आला आहे. हे नवीन दर 1 ऑक्टोबरपासून पुढील पंधरवड्यासाठी लागू आहेत.
मात्र, पेट्रोल
निर्यातीवरील कर ₹0.50 प्रति लिटर इतकाच ठेवण्यात आला आहे.
Windfall Tax म्हणजे काय?
सोप्या भाषेत
सांगायचे तर, आंतरराष्ट्रीय
बाजारात कच्च्या तेलाच्या किंवा पेट्रोलियम उत्पादनांच्या किमती मोठ्या प्रमाणात
वाढल्यामुळे कंपन्यांना मिळणाऱ्या अतिरिक्त नफ्यावर सरकारकडून लावला जाणारा कर
म्हणजे Windfall Tax.
भारत सरकार
पेट्रोलियम उत्पादनांच्या निर्यातीवरील या कराचे दर दर पंधरा
दिवसांनी आंतरराष्ट्रीय कच्च्या तेलाच्या आणि पेट्रोलियम उत्पादनांच्या किमती
लक्षात घेऊन बदलते.
सामान्य ग्राहकांना याचा थेट फायदा होणार का?
इथे एक
महत्त्वाची गोष्ट लक्षात घेणे गरजेचे आहे. हा बदल निर्यात
केलेल्या डिझेल आणि ATF वर लागू आहे. देशांतर्गत
विक्रीसाठी असलेल्या पेट्रोल आणि डिझेलच्या विद्यमान उत्पादन शुल्कात या
निर्णयामुळे कोणताही बदल करण्यात आलेला नाही. त्यामुळे या निर्णयाचा अर्थ देशातील
पेट्रोल-डिझेल लगेच स्वस्त होईल असा नाही.
सरकारने हा निर्णय का घेतला?
आंतरराष्ट्रीय
तेल बाजारातील परिस्थिती आणि पेट्रोलियम उत्पादनांच्या किमतीतील बदल लक्षात घेऊन
सरकार निर्यात करामध्ये वेळोवेळी बदल करते. यामागे देशांतर्गत इंधनाचा पुरवठा
पुरेसा ठेवणे आणि आंतरराष्ट्रीय बाजारातील किमतींचा फायदा घेऊन मोठ्या प्रमाणावर
निर्यात होऊ नये, हा देखील उद्देश राहिला आहे.
थोडक्यात: 1 ऑक्टोबरपासून डिझेल आणि ATF निर्यातीवरील Windfall
Tax कमी झाला आहे;
मात्र
पेट्रोलवरील निर्यात कर आणि देशांतर्गत पेट्रोल-डिझेलवरील विद्यमान करांमध्ये या
निर्णयाने बदल केलेला नाही.
